علوم باغبانی

آویشن Thymus vulgaris از تیره Lamiaceae

خصوصيات گياهشناسي: آويشن گياهي است چندساله، با ساختار بوته‌اي، ساقه علفي يا چوبي كه ارتفاع آن 30-10 سانتي‌متر مي‌باشد. برگها بصورت متقابل و تاحدودي هميشه سبز به رنگ خاكستري روشن هستند. گلها به رنگ ارغواني هستند. بذور آن بسيار ريز است و وزن هزاردانه آن 3/0-2/0 گرم است.

اكولوژي: آويشن مخصوص مناطق نيمه خشك با تشعشع كافي نور خورشيد است ولي در شرايط خيلي خشك و بدون بارندگي عملكرد آن كاهش مي‌يابد. آويشن تقريبا در هر نوع خاكي رشد مي‌كند حتي در لابلاي تخته سنگها نيز مي‌توان آويشن را پيدا كرد. pH مناسب خاك براي كشت آويشن 5/6-6 مي‌باشد. 

كاشت: روش تكثير آويشن از طريق بذر يا قلمه ‌مي‌باشد كه عموما اين كار توسط قلمه انجام مي‌شود. بذر آويشن را مي‌توان بصورت مستقيم يا غير مستقيم كشت نمود. كه در كشت مستقيم 5 كيلوگرم بذر براي يك هكتار كافي است. بعلت غيريكنواختي مزرعه كشت مستقيم بذر توصيه نمي‌شود و معمولا كشت از طريق قلمه انجام مي‌گيرد. روش كشت آويشن بصورت فارو مي‌باشد. بهترين فاصله كاشت براي آويشن 50 x 15 مي‌باشد.مقدار قلمه مورد نياز براي كشت يك هكتار آويشن 70000 قلمه مي‌باشد. آويشن را مي‌توان بصورت بهاره يا پاييزه كشت نمود كه كشت بهاره مرسوم‌تر است

داشت: براي كنترل علفهاي هرز مزارع آويشن بهتر است از روشهاي مكانيكي استفاده شود و تاكنون بهترين علف‌كش براي آويشن تقريبا ناشناخته است. دور آبياري با توجه به گرماي هوا و فصل رشد 10-7 روز تعيين مي‌گردد.

برداشت: اندام دارويي مورد استفاده آويشن برگها و سرشاخه‌هاي گلدار آن مي‌باشد. بهترين زمان برداشت آويشن از نظر دارا بودن حداكثر ماده مؤثره زماني است كه 60-40 در صد مزرعه به گل رفته باشد. موسم گلدهي آن خرداد و تيرماه مي‌باشد. در برخي مناطق مي‌توان تا دو برداشت در سال انجام داد.برداشت سرشاخه‌ها بايد از 12-10 سانتي‌متري سر بوته باشد. خشك كردن در دماي 35-30 درجه سانتي‌گراد و يا در مكان خشك و سايه انجام مي‌شود.عملكرد آويشن حدود 2-5/1 تن در هكتار محصول خشك مي‌باشد. 

خواص دارويي مهم: ضد سرفه، خلط‌آور، ضدعفوني‌كننده