چریش Azadirachta indica - Neem
گياه شناسي درخت چریش
نحوه كشت و كار
برداشت محصول
مواد موثره و بيولوژيك درخت
- Azadirone در ميوه، دانه و روغن آن و برگها
- Gedunin در ميوه _ ساقه
- Amoorastatin از برگهاي سبز
- Vepinin از روغن دانه
- Vilasinin از برگهاي سبز و روغن دانه
- Nimbin از برگهاي سبز، دانه و ساقه
- Nimbolinin از دانه و مغز دانه
- Salannin از دانه، مغز دانه و روغن دانه
- Azadirachtin از دانه و مغز دانه به عنوان مهمترين تركيب آفتكش اين درخت
اين تركيبات خصوصيات و ويژگيهاي زير را از خود نشان دادهاند :
-
Insect Untifeedant
-
Insect growth disrupting
-
Insecticidal
-
Nematocidal
-
Molluscidal
-
Fungicidal
-
Bactericidal
-
Anti-inflammatory
-
Anti- tumour
-
Cytytoxic
-
Immunostimulating
-
Hypocholesterolemic
-
Anti- Leukemia
-
Plant cell expansion
-
Cell division inhibitory activitres
فرآوردههاي دارويي درخت
-
Antidiabetic : كپسول ژلاتيني Nimbola ، JkizzوKarnim Skin Care and Cure = Caro line و كپسول core Clean-براي درمان جوش.
-
دو محصول Narlepan ، Neem cureبا خاصيت Antiseptic
-
محصولات گوناگوني با نام تجارتي Sha neem براي درمان پوست وجود دارد’ Geen neem . براي درمان .acne
-
مالاريا : فرآورده Ioquin به صورت قرص و تزريق براي مالاريا مزمن.
-
داروي ضد بارداري
هومیوپاتی
همينطور بخشهاي مختلف درخت چریش يكي از مواد تشكيل دهنده 67 داروي متداول هوموپا تي در هند است كه به بطورگستردهاي در درمان بيماريهاي مختلف مورد استفاده قرارميگيرد.
استفاده از تركيبات بيولوژيك Neem در طب سنتي
-
خاصيت Anticeptic :برگ درخت چریش. برخي از افراد به منظور جلوگيري از بروز بيماريها برگ اين درخت را در آب خيسانده و صبح روز بعد عصاره آنرا مينوشند.
-
استفاده از خمير برگ اين درخت براي درمان بيماريهاي پوستي مانند جرب.
-
قرار دادن برگ اين درخت در بستر بيماراني كه به بيماريهاي آبله و سرخك مبتلا شده باشد.
-
نوشيدن جوشانده برگ چریش براي درمان بيماري يرقان و مالاريا.
-
استفاده از برگ درخت چریش براي درمان روماتيسم، بيماريهاي قلبي و تصفيه خون.
-
مصرف جوشانده برگ درخت براي درمان توبركولوز، ديابت، اسهال و تهوع.
-
بسياري از روستائيان در فصل شروع بيماري مالاريا براي جلوگيري از ابتلاء زير درخت چریش ميخوابند تا از حمله پشهها در امان باشند.
-
در شمال و مركز شبه قاره هند از ساقههاي نرم اين درخت براي مسواك زدن استفاده ميشود.
-
براي جلوگيري از بچهدار شدن از پوست درخت به صورت خوراكي استفاده ميشود.
-
از برگ درخت چریش به عنوان چاشني در غذا نيز استفاده ميشود.
-
روغن مغز دانه به عنوان نوشدارو و پادزهر در مقابل گزش مار و عقرب كاربرد دارد.
-
مصرف جوشانده ماده مؤثري است براي دفع كرمهاي گرد.
استفاده از تركبيات بيولوژيك Neem در پزشكي مدرن
-
Anti allergic activities
-
Duretic activities
-
Analgestic & Antipyretic activities
-
Diuretic activities
-
Analgesicoud Antipyretic activities
-
Anticarcev activities
-
Antiulcer activities
-
Anti-anxiety activities
-
Antifertility activities
-
Effect on ca-diovasculer and central system
-
Skin Disease activities
-
Dental Disease
استفاده از Neem در دامپزشكي
در منابع قديم هند از كاربرد Neem در درمان برخي ازبيماريهاي دامي نام برده شده است. بيماريهايي از قبيل: عدم هضم غذا، يبوست، اسهال، آلودگيهاي انگلي، تب شير، التيا م زخمها، سستي، سرفه، جذام ، توبركولوز، بيماريهاي چشم وگوش، فلج زبان، سياه زخم و غم باد (Gaitre).
استفاده از برخي ازداروهاي تجاري شده Neem در دامپزشكي
آفت کشهای مبتنی بر Neem
-
خاصيت آفتكشي طبيعي (Bio-efficacy Neem) سبب جلب توجه صنايع آفتكش در هند وسايركشورها شده است. بدين ترتيب محصولات تجاري متعددي هم اكنون در بازارهاي مصرف قابل دسترس بوده و در مرحله تجاري شدن هستند.
-
براي توليد آفتكش مبتني بر Neem ‘دو استاندارد’ 14,299-1995 و 14,300-1995 در هند وجود دارد.
-
Godrej Achook : آفت كشي است با خواص دوركننده اي حشرات، تغذيه،بازدارنده،جلوگيريكننده از پوست اندازي، عقيم كننده، بازدارنده تخمگذاري، كشنده تخم، متوقف كننده توليد هورمون رشدو بالاخره ايجاد اختلال در تفريخ تخم.
-
Magocid-ck-20EC , Margocide-ok80EC :كشنده تخم حشرات، بازدارنده تخمگذاري، نماتدكش و داراي خاصيت عقيمكنندگي Neemark ، Nimbecidine ، Nimbitor ، Neemaza-T/S ، Plasma neem orl
-
اولين گزارش علمي در مورد خاصيت دور كنندگي Neem به سال1930برميگردد .
-
بيشترين مقالات در مورد خاصيت ضد تغذيهاي Neem در هند به سال 1960 برميگردد، بويژه عليه حمله ملخ در 1962 دردهلينو.
-
دو مادة شيميايي مؤثر در Neem كه داراي خاصيت ضد تغذ يهاي بويژه در ملخ ها هستند عبارتند از : Azadirachtin و Meliantriol كه اثرات اين دو ماده عليه بيش از 105 گونه حشرات آفت به ويژه آفات كليدي كشاورزي ارزيابي شده است.
تركيباتي كه داخل مغز دانه Neem وجود دارد و بر فيزيولوژي حشرات آفت اثر ميگذارند داراي خصوصيات فيزيولوژيك زير هستند :
-
1- Repelling larvae and adults
-
2- Deterring feeding
-
3- Deterring females from laying eggs
-
4- Disrupting mating and sexual communication
-
5- Disrupting or inhibiting the development of eggs,larvae and pupae
-
6- Inhibiting the formation of chitin
-
7-Sterilizing adults
-
8- Affecting vigour, fitness, flight and longevity
-
9- Direct toxicity and killing of the insects
استفاده از فرآورده هاي Neem در كشاورزي
از گذشتههاي بسيار دور از Neem براي حفاظت از محصولات كشاورزي در مقابل حمله آفات و بيماريها استفاده ميشده است. امروزه استفاده از Neem به عنوان كود و اصلاح كننده خاكهاي زراعي نيز استفاده ميشود.
-
كنجاله Neem از فرآوردهاي جانبي صنعت روغنكشي ميوه Neem ميباشد. تركيبات و ارزش غذايي كنجاله بسته به شرايط محيطي و فناوري استحصال روغن متفاوت است.
-
در هر 100 كيلوگرم كنجاله، 56/3 كيلوگرم ازت، 83/0 كيلوگرم فسفر، 67/1 كيلوگرم پتاس و نيز 77/0 كيلوگرم كليسم، 7/0 كيلوگرم منيزيم وجود دارد. در استاندارد 1977-8558 IS: هند، نحوه استفاده از اين كود تشريح شده است.
Neem داراي خاصيت ضد قارچ است. كنجاله Neem در خاك از رشد و نمو قارچهاي زير جلوگيري ميكند:
-
Aspergillus spp
-
Fusarium oxyporium
-
Aphanidermature
-
Pythium
-
Rhizoctonia Solani
علاوه براين معلوم شده است ,سم آفلا توكسين كه ماده كشنده قارج As. flavus است، توسط عصاره برگ Neem كنترل ميشود. نكته جالب توجه اينست كه عصاره برگ Neem بجاي از بين بردن قارچ آسپرژيلوس، از توليد سم آفلاتوكسين توسط اين قارچ جلوگيري بعمل ميآورد. اين عصاره پيش ازشكلگيري و ساخته شدن ماده شيميايي ديگري بنام polyketides كه پس از توليد به گروهي از قارچهاي آفلاتوكسين تبديل ميشود، جلوگيري بعمل ميآورد.
سایر فرآوردهاي تجاري شده
درخت Neem تامينكننده مجموعه اي از مواد اوليه است كه درصنايع دارويي، شيميايي و كشاورزي حائز اهميت ميباشد. امروزه، اين مواد بطور فرايندهاي در توليد مواد دارويي، آفتكش ها، مواد بهداشتي، مواد آرايشي، خوراك دام، تغذ يه گياه، كودهاي آلي، سوخت و منابع چوب و كاغذ كاربرد دارند. Neem منبع تجد يد پذيري است از فرآوردههاي با ارزش وحداقل ميزان صدمه و خسارت به محيط زيست. بيش از 18000 تن روغن Neem در توليد صابون مورد استفاده قرار ميگيرد. صابون Margo از سال 1920 به بازار مصرف ارايه شده است. ماركهاي تجاري ديگري مانند صابون Nimbath, Nimaherbal, بسيار شناخته شده هستند. فرآوردههاي جديدي كه درسالهاي اخير به بازار معرفي شدهاند عبارتند از :
- Liquid Soap ، Feu/drop/antilice herbal كه براي شوره سر و شپش مو مفيد هستند.
- Nimyle فرآورده جد يدي است براي تميزكردن كف اتاق و توالت.
شامپو : برخي از شامپوهايي كه هم اكنون در بازار مصرف وجود دارند و در ساخت آنها Neem مورد استفاده قرار گرفته است عبارتند از : ، Kouri Neem Yorks neem shampoo Margosa neem ,
مواد آرايشي: به صورت كرم و پودر در بازار مصرف يافت ميشوند و عبارتند از : Neem tulsi ، Neemal ، Neem hair oil (Navlepan)
دهان شويه : يا (DentifriciMouth washes ) با نامهاي تجاري (ORA) به صورت پودر و Denta Care به صورت كرم.Colgate herbal ، Silvoset و Silvose TRS در بازار مصرف وجود دارند.
تهیه کننده: محمد جواد قا سمی عضو هیآت علمی سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
این وبلاگ برای دسترسی کسانی که نیاز به كتاب, مقالات و مطالب در زمینه کشاورزی به ویژه گیاهان دارویی دارند ایجاد شده است. امیدوارم که سهم کوچکی در پیشرفت علمی و پژوهشی شما داشته باشم.