علوم باغبانی

مان ها (شيرابه هاي قندي) به عنوان يكي از محصولات فرعي مراتع و جنگلها از جايگاه ويژ ه اي برخوردار هستند. تنوع اقليمي و پوشش غني فون و فلور در كشور ايران سبب ظهور ما ن هايي منحصر به فرد با فرمولاسيون خاص و مكانيسم توليد پيچيده شده كه از قديم الايام مورد توجه حكمايي چون ابن سينا قرار داشته و اثرات متنوع و شفابخش آنها در طب سنتي كاربرد داشته است. مان های مهم ایران عبارتند از: گزانگبین که حاصل فعالیت پسیل گز با نام علمی ‌Cyamophila dicora Login بر روی نوعی گون Astragalus adscendens Boiss and Hausskn است. ترنجبین حاصل فعالیت حشره ای جوربال با نام Poophilus nebulosus Leth روی گیاه خارشتر با نام علمی Alhaji camelorum Fisch است. گز شهداد حاصل فعالیت نوعی سن با نام علمی Tuponia subaltera Drop و حشره ای جوربال متعلق به جنس Euscelis spp به صورت دانه هایی از روی انشعابات جوان دو گونه گز به نامهای Tamarix gallica L و T gemanica L است. گزعلفی نیز حاصل فعالیت دو گونه شته به نامهای Thelaxes suberi Del و Tuberculoides annulatus Hart در روی برگ گونه هایی از بلوط از جمله Quercus brantii Lindi و Q infectoria Oliv است.